http://www.mporos.gr/neoxori

Τα ζαχαράπιδα PDF Εκτύπωση E-mail
Γράφει ο/η Στρατής Παντελέλης   
28.08.10

Το χωριό μας, ο Μπορός, κατ’ εξοχήν αγροτικό χωριό απλώνεται σ’ .ένα μαγευτικό περιβάλλον με πρασινάδες και νερά, τις νερομάνες από τη μια και το ποτάμι από την άλλη, ανάμεσα σ’ ένα πλούσιο ελαιώνα χωρίς να λείπουν όμως και τα βοσκοτόπια, τα ρουμάνια καθώς και αρκετά τμήματα δάσους με πεύκα,  πρίνους και αγριόδεντρα-αγριοβαλανίδες. Οι αχλάδες, άγριες αχλαδιές, περιμένουν το μπολιαστή να τις μερώσει, να γίνουν απιδιές και να δώσουν τον καρπό τους και να εκπληρώσουν και αυτές το σκοπό που τους έταξε η φύση.  .Επομένως η οικονομία του στηριζόταν στις διάφορες εκμεταλλεύσεις γύρω από την ελιά και το λάδι, την κτηνοτροφία (μεγάλα κοπάδια και οικόσιτα ζώα για οικογενειακή χρήση), και ό,τι παράπλευρα με αυτά μπορούσε να ευδοκιμήσει στον ευλογημένο αυτόν τόπο, με κηπευτικά και οπωροφόρα δέντρα, αποδίδοντας λαχανικά και φρούτα. 
Τα τελευταία χρόνια πολλές από αυτές τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις εγκαταλείφτηκαν, οι κάτοικοι σταμάτησαν να ασχολούνται μ’ αυτά επαγγελματικά, παρά μόνο για λίγα προϊόντα και αυτά για το σπίτι. Ο κορμός της αγροτικής εκμετάλλευσης, η ελιά και το λάδι παρέμεινε όπως ήταν η κύρια οικονομική στήριξη του χωριού αν και τούτο τα τελευταία χρόνια πήρε την κατηφόρα και μια πορεία φθίνουσα, που αλίμονο, δεν γνωρίζουμε που θα φθάσει. 
Αναφερόμενοι στην οικονομία του χωριού μας πέρα από την αγροτική ας μη ξεχάσουμε και τους τεχνίτες και εμπειροτέχνες γενικά σε όλους τους τομείς.    
Μερικά από τα προϊόντα αυτά έπαιξαν σημαντικό και πρωτεύοντα ρόλο στην ανάπτυξη της αγροτικής οικονομίας. Τίποτα δεν πήγαινε χαμένο και όλα έπιαναν τόπο και βοηθούσαν την οικογενειακή επιχείρηση. Ένα σημαντικό προϊόν το αχλάδι, τα απίδια που λέγαμε εμείς, κατείχε εξέχουσα θέση και απέδιδε ένα οικονομικό όφελος καθόλου ευκαταφρόνητο, και είχε μια καταπληκτική οργάνωση στην συλλογή και τη διάθεσή του. Υπήρχαν ταϊφάδες με ομάδα εργατών πέντε και δέκα καμιά φορά που μάζευαν απίδια στους μεγάλους απιδιώνες και χώρια οι μικροκτηματίες που είχαν αρκετές απιδιές, είτε μέσα στον ελαιώνα είτε σε περιοχές με περισσότερα τέτοια δεντρικά με φρούτα που τα μάζευαν οι ίδιοι με την οικογένειά τους. 
Κερδοφόρα εκμετάλλευση ήταν η ποικιλία ζαχαράπιδο (τουρκ. .αχτσέδες- άσπρα απίδια, καθαρά) και για την αντοχή του στη μεταφορά και τη διάθεση στην αγορά, αλλά και για την ποιότητά του σε γεύση, άρωμα και θρεπτική αξία. Τέλη Ιουνίου και μέσα Ιουλίου η περίοδος της συγκομιδής και της συγκέντρωσης των αχλαδιών, στο χωριό κάθε μέρα ήταν πανηγύρι. Όλοι μάζευαν τα αχλάδια τους, ποιος λίγα, ποιος πολλά, τα πουλούσαν στους εμπόρους που έφθαναν στο χωριό και έβαζαν κάποιον αντιπρόσωπο για να τα συγκεντρώσει. Μερικές φορές και ντόπιοι χωριανοί μας έκαναν συγκέντρωση και αγορά του προϊόντος για λογαριασμό τους και μ’ αυτό τον τρόπο έμεναν σταθερές οι τιμές και όλοι ήταν ευχαριστημένοι. 
Εδώ πρέπει να αναφέρουμε μερικούς από αυτούς τους ντόπιους αγοραστές γιατί πρόσφεραν κοινωνικό έργο, αφού βοηθούσαν την αγροτική οικονομία και την οικογενειακή επιχείρηση. Παλιότερα θυμόμαστε τον Δημήτριο Καλδέλλη  (Χανές), τον Ιωάννη Καλδέλλη ( Λάμπα), τον Αριστή Αρχοντέλλη, τον Παναγιώτη Βερβέρη ( Μαμή) και άλλους. 
Όλα δούλευαν ρολόι, οι μαζευτάδες μάζευαν, ( καλλίτερος μαζευτής αναφέρεται ο τετραπέρατος Νικόλαος Κουτσουραδής, μάζευε τα περισσότερα απ’ όλους), τα ζώα κουβαλούσαν, η συγκέντρωση γινόταν σε ανοιχτό χώρο, στον Πλάτανο για δροσιά, πολλές φορές στη Μηχανή στο Λαδομάγαζο, ή και στο καφενείο του Παν. Βερβέρη-Μαμής τα τελευταία χρόνια.
Τα ζαχαράπιδα απλώνονταν σε έναν τεράστιο σωρό σαν καμίνι, οι γυναίκες παράλληλα τα διάλεγαν σε τελάρα και δένονταν για να ταξιδέψουν και να διατεθούν είτε στην αγορά της Μυτιλήνης είτε και παραπέρα- αναφέρονταν καλή αγορά η Χίος. 
Οι τιμές ήταν καλές. Τα ανταγωνιστικά φρούτα εκείνη την εποχή ήταν πάρα πολύ λίγα. Η διακίνηση των φρούτων τότε γινόταν με τα εμπορικά καΐκια και πολύ λίγα ερχόταν στο νησί. Αναφέρουμε ενδεικτικά και μόνο το καρπούζι, που είχαν να το λένε πια οι χωριανοί μας για την πιθανή ζημιά που θα μπορούσε να κάνει στο αχλάδι μας. Αν δεν γινόταν συγκέντρωση του ζαχαράπιδου στο χωριό μας, αναγκαζόμασταν να τα μαζεύουμε από τα χαράματα και πρωί πρωί να τα μεταφέρουμε στην κοντινή Αγιάσσο που πάντα είχε αγορά, μια και η Αγιάσσος είχε μεγάλη παραγωγή. 
Μετά το ζαχαράπιδο σημαντικό για την ποιότητα και τη γεύση αλλά λιγότερο εμπορεύσιμο ερχόταν το τσιλουπάρματο. (τσελεπή αρμούτ στα τούρκικα σήμαινε αχλάδι για τον τσελεπή, τον προύχοντα τούρκο.) Το αχλάδι αυτό ναι μεν ήταν προνομιούχο, εύγευστο και νόστιμο, αλλά δεν ‘’περπατούσε’’, μαύριζε γρήγορα από τη ζέστη, ήταν πολύ ντελικάτο, γι’ αυτό και έπεφτε η τιμή του. Βέβαια και η παραγωγή ήταν λιγότερη. Οι άλλες οι ποικιλίες π. χ. τα κρυστάλλια, τα κολοκυθάπιδα και άλλα, ήταν λίγα και το εμπόριό τους περιστασιακό. Για τα όψιμα, τα χειμωνιάτικα, κουντουρέλια και τζαννή όπως τα λέγαμε, τα κρατούσαμε περισσότερο για δική μας χρήση, γιατί το χειμώνα δεν υπήρχαν αρκετά φρούτα. Μερικοί όμως που είχαν παραγωγή τα πουλούσαν στην Αγιάσσο.
Μ’ αυτά τα λίγα που έγραψα για τη σημαντική αυτή εκμετάλλευση του αχλαδιού ήθελα να θυμηθούμε πρώτον αυτά τα χρόνια και δεύτερον αυτούς τους καταπληκτικούς και προκομμένους ανθρώπους , που έδιναν ζωή στο χωριό μας με όλες αυτές τις δραστηριότητες και δεξιότητες που διέθεταν, από τους απλούς εργάτες, τους ιδιοκτήτες νοικοκυραίους, τις γυναίκες του χωριού που συμμετείχαν ενεργά σε όλη αυτή τη διαδικασία με τα τραγούδια και τα αστεία τους κατά τη διαλογή, τους κυρατζήδες με τα ζώα τους και τα τραγούδια τους κατά την μεταφορά, όλα τούτα δυστυχώς έλειψαν από το χωριό μας. Σήμερα, λυπάμαι που το λέω, επικρατεί μια μιζέρια, μια στασιμότητα και γενικά τα πάντα σνομπάρονται, ,αποποιούνται πολλοί κάθε τέτοιο γεγονός και κάθε δραστηριότητα, αμφισβητούνται αγαθά και ιδεολογίες του παρελθόντος σαν ξεπερασμένες με αποτέλεσμα να οδηγούμαστε σιγά σιγά στην εγκατάλειψη και το μαρασμό.  Και όμως  όλα αυτά που σήμερα τα θεωρούμε παράξενα και λίγο πολύ εξωκοσμικά, ήταν η ίδια μας η ζωή! Ήταν η ύπαρξή μας και η επιβεβαίωση για το μέλλον.

Τελευταία ανανέωση ( 28.08.10 )
 
< Προηγ.   Επόμ. >

Το περιοδικό μας

Κατεβάστε όλα τα τεύχη του περιοδικού

Παράθυρο στο χωριό

Hello, you either have JavaScript turned off or an old version of Macromedia's Flash Player. Get the latest flash player.

Facebook

Facebook

Youtube

Youtube
Κυριακή
5
Ιουλίου
Αθανασίου του εν Άθω, Λαμπαδού, Κυπριανού